Vijf dagen voor de start

De Transat 650 bestaat uit twee etappes. De eerste die zondag 25 september van start gaat, begint in la Rochelle aan de Franse westkust en eindigt na 1200 zeemijl, zo'n 2200 kilometer, op het eiland Madeira. Met ruim 3000 zeemijl is de tweede etappe dus aanzienlijk langer dan de eerste. Dat traject over de Atlantische oceaan start op Madeira en finisht voor Salvador de Bahia in Brazilië. Voor buitenstaanders is die oceaanoversteek het aansprekende traject. Ook niet-doorgewinterde zeilers kunnen zich wel een voorstelling maken van drie weken eenzaamheid op duizenden kilometers van land. 



                                                                                                        _{De weersverwachting voor zondagmiddag 25 september 2011}

Lastig begin
Toch was het in de 34-jarige geschiedenis van de zeilwedstrijd zelden de lange oceaanoversteek die voor de meeste uitvallers zorgde. Veel vaker was het juist de eerste etappe die het de deelnemers al behoorlijk moeilijk maakte. Dat heeft alles te maken met de weerpatronen waarin de Transat zich afspeelt. Terwijl de tweede etappe wordt gekenmerkt door het relatief voorspelbare weer van de subtropen, heeft het begin van de oceaanrace volop te maken met de wisselvalligheid van de Europese herfst die ook niet-zeilers maar al te goed kennen. 

Weertechnisch bestaat de eerste etappe uit drie trajecten. Het eerste deel gaat van la Rochelle, dwars over de beruchte Golf van Biskaje naar Kaap Finisterre, de noordwestpunt van Spanje. Op dat traject komt de wind meestal uit westelijke richtingen. In dat geval hebben de zeilers te maken met  tegenwind en kunnen zij geen rechtstreekse koers sturen. En als ze echt pech hebben kan de wind ook nog eens bijzonder hard zijn. Het is niet ongewoon als de eerste najaarsstormen zich al in september manifesteren. 

Naar het zuiden

Eenmaal voorbij Kaap Finisterre krijgen de zeilers het over het algemeen wat gemakkelijker. Op weg naar het zuiden kunnen ze daar vaak de westenwinden verruilen voor een stevige noordenwind die langs de hele Spaanse en Portugese kust staat. 

Naarmate de boten verder zuidelijk komen, zal de wind geleidelijk steeds oostelijker worden en neemt het risico om te worden overvallen door een depressie of storing verder af. Die overgang naar het derde weerpatroon, gaat over het algemeen heel geleidelijk. 

Weinig informatie
De deelnemers aan de Transat 650 zijn zich als geen ander bewust van het effect van het weer. Desondanks verbiedt het wedstrijdreglement dat ze onderweg digitale weersinformatie binnenhalen. Ze mogen alleen gebruik maken van gesproken weerberichten die ze met een simpele kortegolfontvanger kunnen beluisteren. 
Voor de start kunnen de deelnemers zich wel onbeperkt verdiepen in het weer. En dat gebeurt volop, want het is de enige manier om de informatieschaarste onderweg enigszins te kunnen compenseren.
 

Met nog vijf dagen te gaan tot zondagmiddag het startschot klinkt, worden de prognoses voor de eerste dagen van de race steeds betrouwbaarder. Het goede nieuws is, dat de kans op harde westenwind niet groot lijt. Als de computermodellen gelijk krijgen, ligt er zondag een klein hogedrukgebied boven de Golf van Biskaje en staat er maar weinig wind uit variabele richtingen. 

Toch zullen maar weinig zeilers daar echt blij mee zijn. Na storm is weinig wind uit steeds wisselende richtingen, een goede tweede op hun Schaal van Ongemak. In zo'n situatie vraagt de stand van de zeilen constant om aandacht en kun je de helmstok geen seconde loslaten zonder kostbare meters te verliezen. Bovendien kun je gedwongen worden om al in het allereerste stadium van de wedstrijd risicovolle taktische beslissingen te nemen, die je een etappelang kunnen opbreken. 

Niet zo verwonderlijk dus, dat er in la Rochelle voor computerschermen vol weersinformatie al volop wordt gestudeerd en gefilosofeerd over alle mogelijke scenario's. Voor de zeilers is de Transat 650 al lang begonnen.